Hacı Hamza Camii Hakkında
Hacı Hamza Camii, 1577 yılında, debbağ ustalarından Hacı Hamza (Ö.1579) tarafından yaptırılmıştır. Evliya Çelebi’ye atfedilen mektuplarda bu Hacı Hamza Camii mimarının Sinan olduğu söylenmiş olsa da kanıtlanamamıştır.
1Mescid ilk olarak duvarları moloz taş, çatısı, son cemaat yeri ve üst mahfili ahşap olarak yapılmıştı. Mihrap, yuvarlak bir niş içinde bulunurdu. Zaman içinde bakımsızlıktan harap olan mescid, 19. yüzyılda tamir görmüştür. 1940 ve 1987 yıllarında büyük tamirler geçirmiş ve orijinal durumunu tamamen kaybetmiştir.
Bugünkü Durumu
Hacı Hamza Camii’nin bugünkü durumu şöyledir: Kuzey cephesine betondan iki katlı son cemaat yeri eklenmiştir. Harim tamamen değiştirilmiş, bütün duvarlar çini ile kaplanmıştır. Mihrap, Kütahya çinileri ile kaplanmış, minber ve kürsü ahşap olarak yeniden yapılmıştır. Çatı ve kadınlar mahfili tamir edilmiş, akmayan şadırvan yeniden kullanılır hale getirilmiştir. 2004 yılında, caminin güney batısında bulunan arsa, cami cemaatince satın alınıp avluya katılmıştır.
Yine 2004 yılında kadınlar ve erkekler için ayrı ayrı abdest alma mahalleri ve sağda yer altına tuvaletler yapılmıştır. Hacı Hamza Camii’nin avlusunda imam lojmanı olup, bahçe zemini mermer kaplanmıştır.
Duvarları taş ve tuğla ile örülmüştür. Harimin batı ve mihrap duvarında ikişer adet, ince uzun penceresi bulunmaktadır. Yüksek tavan düz ve kireçlenmiştir. Çatı kiremitle örtülüdür.
Kuzey batı köşede Hacı Hamza Camii’ne bitişik güdük minare, taş ile örülmüştür. Gövdesi on iki köşeli, şerefesi taştan, külâhı kurşun kaplamalıdır. Minare girişi harimdendir.
Mihrap duvarı önündeki hazirede, devrin meşhur şeyhlerinden Hamza Efendi’nin kabri bulunmaktadır. Mescidi yaptıran Hacı Hamza’nın mezarı ise sur dışındaki Merkez Efendi mezarlığındadır.