Uşşaki Camii Hakkında
Uşşaki Camii, kapı kitabesinde, 1879 tarihinde, Nazır Mehmet Halid Efendi tarafından yaptırıldığı yazılıdır. Ancak yapı, cami olarak değil, Uşşaki tarikatının dergâhı olarak yaptırılmıştır. Kitabesi, 16. yüzyılın meşhur hattatı Ahmet Karahisari tarafından yazılmıştır. Cumhuriyet döneminde tekkelerin kapatılması ile bina halk evi olarak kullanılmıştır.
1Uşşaki Camii, 1951-1952 yıllarında yapılan tamirlerle orijinal halini kaybederek bugünkü şeklini almıştır ve artık sadece cami olarak kullanılmaktadır. Tamirlerde sadece çeşme ilk halini korumuştur.
Mimari Özellikler
Kare planlı caminin duvarları kesme taşla örülmüştür. Avlu kapısından girildiğinde solda şadırvan, şadırvan altında tuvaletler, sonra cami karşıda tek bir mezar görülmektedir. Mezarın arkasında, camiye doksan dereceyle yapışık lojman binası mevcuttur. Lojman binasının camiye bitişik yerindeki açıklıktan son cemaat yerine girilmektedir.
Harimde, sol duvarda dört, sağ duvarda iki uzun pencere mevcuttur. Mihrap duvarı penceresizdir. Tavan düz ve çimento ile sıvalıdır. Duvarlar yerden pencere altlarına kadar lambri ile üzeri tavana kadar desenli fayans ile kaplanmıştır. Kadınlar mahfili ve müezzin mahalleri mevcuttur. Mihrap mermer, minber ve kürsü cilalı ahşaptır.
Uşşaki Camii‘nin çatısı, geniş saçaklı olup üzeri kiremitle örtülüdür. Sağ arkada kalan tek şerefeli minare, dökme betonla yapılmıştır. Gövdesi yivli, külahı kurşunla kaplanmıştır. Minare girişi cami içindendir.
Uşşakî Tarikatı
Uşşaki Camii, Uşşakî Tarikatı’nın tekkesi olarak yapılmış olmasından dolayı, kısaca bu tarikattan da söz etmek gerekir. Uşşaki’liğin kurucusu olan Şeyh Hasan Hüsameddin Uşşaki, 1475 yılında, Buhara’da doğmuştur. İlk tahsilini müteakip, Erzincan’da Kübrevi tarikatından Şeyh Ahmet Semerkandi’ye intisab eder. Burada yetişmesini müteakip Uşşak Kenti’ne gidip yerleşir. 3. Murat’ın tahta çıkmasından sonra İstanbul’a davet edilir ve Nişanca Mehmet Paşa Külliyesı’ndekı zaviyeye yerleşir. Uşşakilik, İstanbul merkezli bir tasavvur ekolüdür. Kübrevi, Nurbahşi ve Halveti tarikatlarının bir sentezi olarak kabul edilir. Uşşakilik, İstanbul’dan başka Rumeli ve Batı Anadolu’da yayılmıştır. 1590’larda vefat eden Hasan Hüsameddin Uşşaki, Kasımpaşa’daki tekkesine defnedilmiştir.