Ramazan Efendi Camii Hakkında
Ramazan Efendi Camii, Bezirganbaşı Hacı Hüsrev Çelebi tarafından, Şeyh Ramazan Efendi adına 1586 yılında Mimar Sinan’a yaptırılmıştır. Mimar Sinan’ın ölümüne yakın tarihte yapıldığına göre, onun son eserlerindendir. Bu yapı gurubu; cami, çilehane, türbe, şadırvan ve derviş hücreleri olarak inşa edilmiştir. Eser, 1782 yangınında zarar görmüş ve 19. yüzyıl başlarında ünlü bestekâr Hammamizade İsmail Dede Efendi tarafından tamir ettirilmiştir.
1Bezirganbaşı Camii, Hüsrev Çelebi Camii ve Bazergân Mescidi gibi isimlerle de anılır.
Onarımlar ve Tekkenin Kapanması
Zaman içinde yapılan onarımlarda harim içindeki mahfillerin ahşap çıkmaları, ahşap tavan ve türbe binasında bazı değişiklikler olmuştur. Etrafı açık olan son cemaat yerinde ahşap direkler arası kesme küfeki taşıyla örülmüş, üst katı ise ahşap kaplama ile kapatılmıştır.
Tekkelerin 1925 yılında kapatılmasından sonra da cami tevhidhane yalnızca cami olarak kullanılmıştır. Tekkeye ait diğer bölümler ortadan kaldırılmıştır.
Mimari Özellikler
Ramazan Efendi Camii, dikdörtgen planlı olan caminin duvarları üç sıra tuğla, bir sıra küfeki taşı ile örülmüştür. Çatısı ahşap ve üzeri kurşun kaplamalıdır. Giriş kapısının önüne, alüminyumdan küçük bir giriş eklenmiştir. Son cemaat yerinden harime girildiğinde sağ dipte önü ahşap korkuluklu müezzin mahalli ve onun yanında minareye çıkış kapısı bulunmaktadır. Batı duvarındaki pencere, kapıya dönüştürülerek kadınlar mahfiline çıkış yeri haline getirilmiştir. Son cemaat yerinin üzerini kaplayan üst mahfil, barok karakterli üç kavis ile az da olsa harime taşmıştır. Bütün duvarlarda alt sırada dikdörtgen, üst sıralarda üzerileri oval pencereler bulunmaktadır.
Harim enine uzun olup altı saf sırasındadır. Mihrap ve minber mermer, kürsü ve tavan ahşaptır. İç mekan duvarları, mihrap yükseltisine kadar 16. yüzyıl çinileri ile bezenmiştir.
Bu camideki tezyinatın en güzel örneklerini çiniler ve kalem işi nakışlar teşkil eder.
Minare ve Avlu
Kesme taşla örülmüş minare, tek şerefli olup, külahı altı mavi çini plakalarla çevrelenmiştir. Avluda küçük fakat sanatkarane bir yapıya sahip şadırvanı vardır.
Hazire, camiyi güney ve batı yönlerden kuşatmaktadır. Avlu kapısı batıda, Ramazan Efendi Sokağı’ndadır. Hazire duvarı üzerinde Çavuşzade Ahmet Efendi Çeşmesi bulunmaktadır.
1973 yılında kurulan cami derneği, avlu duvarlarını yaptırmış, şadırvan üzerine çinko örtülü çatı koydurmuştur. Ayrıca türbenin kuzeyine bir bina inşa ettirmiştir.
Şeyh Ramazan Efendi
Ahmedi tarikatına bağlı olan Şeyh Ramazan Efendi (Ramazanüddin el-Mahfî), tekkenin ilk şeyhidir. Buradaki türbesi ise mübarek gecelerde ve özellikle Ramazan ayında İstanbul’da en çok ziyaret edilen türbelerdendir.