Hızır Çavuş Camii Hakkında
Hızır Çavuş Camii, divan çavuşlarından Hızır Ağa tarafından yaptırılmıştır. İnşa tarihi bilinmemektedir. Hızır Ağa, 1587 yılında çavuş başı olmuş, 1591’de de vefat etmiştir. O halde mescid 1590’lı yıllarda yapılmıştır. Mescid, Hadika’da Çavuş Mescidi ismi ile kayıtlı olan ve Hızır Ağa’ya ait kabrin de avluda olduğu yazılıdır.
1Çavuş Mescidi veya Sefer Çavuş Mescidi olarak da bilinir.
Hızır Çavuş Camii, 1720 Balat yangınında, yanındaki sıbyan mektebi ile birlikte yanmıştır. Daha sonra bir vatandaş tarafından tekrar yaptırılarak ibadete açılmıştır. Yılların tahribatından sonra, 1963-1964 yıllarında Anıtlar Derneği ve mahalle halkının desteği ile biraz daha yükseltilerek betonarme olarak yeniden yaptırılmış ve 1964 yılı Ramazan ayında ibadete açılmıştır.
Mimari Özellikler
Sokaktan, yüksek duvarda bulunan kapı ile avluya girilmektedir. Avluda sağda cami, solda abdest alma mahalli, tuvaletler ile imam evi ve Hızır Ağa’nın eşi ve kızının demir kafes içinde kabirleri bulunmaktadır.
Ahşap bir kapı ile önce son cemaat yerine girilmektedir. Yine ahşap bir kapı ile asıl ibadet mahalline girildiğinde sağda müezzin yeri ve üst mahfilin merdiveni bulunmaktadır. Üst mahfil, dört namaz safı genişliğinde harimde iki beton direk üstünde yer almıştır. Korkuluğu alçıdan yapılmıştır. Minare giriş kapısı da üst mahfildedir.
Hızır Çavuş Camii; dikdörtgen planlı, kagir ve çatısı kiremitlidir. Mihrabın etrafı mermer içi seramikle kaplanmıştır. Minber ve asma kürsü ahşaptandır. Pencereler ise, sol duvarda üç, sağ duvarda iki, mihrabın sağında ve solunda birer adettir. Pencereler uzun olduğundan üst sıra pencereleri yoktur.
Müezzin yerindeki dört namaz safından ayrı olarak harimde de beş namaz safı bulunmakta ve iki yüz kişi camide namaz kılabilmektedir.
Güdük yapılı ve beton sıvalı minare caminin sağında ve diğer yanındaki küçük bina arasında kalmıştır.
Sokaktan avlu giriş kapısının bulunduğu bina betonarme olarak sonradan yapılmıştır. Sağ taraftaki evle birlikte bu iki bina, camiyi görünmez hale getirmiştir.