Çavuşzade Camii Hakkında
Çavuşzade Camii, Mimar Sinan’ın eseri olan bu mescidi yaptıran kişi hakkında iki ayrı görüş vardır. Birincisi, Şeyhülislam Çivicizâde Mehmet Efendi’nin (Ö.1586) kızı Ümmü Gülsüm Hatun tarafından, 16. yüzyılın ikinci yarısında yaptırılmıştır. İkinci görüş ise, 1540-1541 yılları arasında, Mustafa Çavuş yaptırmış, minberini Ümmü Gülüm Hatun koydurtmuştur.
1Çivizade Kızı Mescidi ve Ümmü Gülsüm Mescidi olarak da bilinir.
Mescid, yıllar içinde bakımsızlıktan harap olmuş ve içinde ibadet edilemez olmuştur. 1965 yılında, Vakıflar İdaresi tarafından yeniden yaptırılarak ibadete açtırılmıştır.
Mimari Özellikler
Çavuşzade Camii‘nin duvarları, kaba yontma taş ile örülmüştür. Ahşap çatısı kiremitle kaplıdır. Son cemaat yerinin önüne camekânlı bir bölüm eklenmiştir. Bu ek kısmın girişinin tam karşısında kadınlar için bir bölüm ayrılmıştır. Son cemaat yerinde paravanla ayrılmış bir imam odası ihdas edilmiştir.
Harimin doğu cephesinde üç, güney cephesinde dört pencere vardır. Batı duvarı ise penceresizdir. Mihrap, yakın bir tarihte çini ile kaplanmıştır. Ahşap minber orijinaldir. Vaaz kürsü ve tavan kaplaması ahşaptandır.
Harimin girişi üzerinde, ilave bir namaz yeri ihdas etmek gayesiyle ahşaptan yapılmış bir kısım daha vardır. Bunun girişi harim kapısının sağındaki merdiven ile sağlanmaktadır.
Çavuşzade Camii minaresi, yuvarlak gövdeli, tek şerefeli ve renkli sıva ile kaplanmıştır.
Caminin bahçesinde iki adet çeşme vardır. Bunlar; kesme taştan yapılmış Dayı Ömer ve Nafia Hanım Çeşmesi, diğeri de Muhasip Beşir Ağa Çeşmesi’dir.
Ümmü Gülsüm Hatun’un kendi adına yaptırdığı diğer cami, Fatih Hüsambey Mahallesi, İtfaiye Caddesi’ndedir.