Mimar Acem Camii Hakkında
Mimar Acem Camii, Yavuz Selim ve Kanuni dönemlerinde başmimarlık yapmış olan Acem Ali tarafından, 1523-1524 yılları arasında yaptırılmıştır. Acem Ali veya Esir Ali ismiyle tanınan bu zat, Osmanlı mimarlık tarihinde ilk baş mimarlardandır. Kendisinin 1535 yılında ölümünden sonra baş mimarlığa Sinan getirilmiştir.
1Örümceksiz Camii, Mimar Acem Ali, Esir Ali, Sünni Esir Ali Camii gibi isimlerle de anılır. Bazı kaynaklarda ayrıca, Mimar Tekkesi ve tekkenin yedinci şeyhinden dolayı Şeyh Seyyid İsmail Tekkesi olarak da geçer.
Külliye ve Vakıf
Mimar Acem Camii, tekke ve mektepten oluşan yapı gurubunun tüm giderleri Mimar Acem tarafından karşılanmıştır. Bu hayır tesisine ait 1525 tarihli vakfiyesinde birçok gayrı menkule ait gelirlerin tesise tahsis edildiği belirtilmiştir.
Yangınlar ve Onarımlar
Mimar Acem Camii, 1738-1739 tarihleri arasında 2. Mustafa’nın kızı Emine Sultan tarafından tamir ettirilmiştir. (Emine Sultan’ın türbesi caminin haziresindedir). Eser, 19. yüzyıl başlarında geçirdiği iki yangında da yok olmuş ve her seferinde yeniden yaptırılmıştır. 19. yüzyıl sonlarında yine yanmış ve 1911 tarihinde Sultan Reşad tarafından yeniden yaptırılmıştır. 1925 yılında tekkelerin kapatılmasından sonra cami olarak kullanılmaya devam etmiştir. 1981 yılında cami tamir ettirilirken, harimin kuzeyine betonarme iki katlı son cemaat yeri ilave ettirilmiş, cepheler mozaik sıva ile kaplanmıştır. Ancak bu tamirler sırasında camide orijinal mimari tarzına uymayan değişiklikler de yapılmıştır.
Mimari Özellikler
Son cemaat yerinden harime girildiğinde sağ ve solda müezzin mahalleri bulunmaktadır. Ek bina ile caminin sağ ve sol duvarlarında beşer uzun pencere vardır. Mihrap duvarında ise mihrabın sağ ve solunda ikişer uzun pencere bulunmaktadır. Mihrap alçı, minber ve kürsü ahşaptan yapılmıştır. Ahşap tavan beyaz yağlı boya ile boyanmış, üzerinde birkaç tane yıldız şeklinde motif yapılmıştır. Betonarme olan üst mahfile son cemaat yerinden çıkılmaktadır. Yapının üzeri kiremit kaplı kırma çatı ile örtülüdür.
Avlu ve Çevresi
Avluda şadırvan, tuvaletler ve abdest alma yerleri mevcuttur. Küçük Saray Meydanı Sokağı’nda küfeki taşından örülmüş cümle kapısı ile onun yanında Emine Sultan’ın yaptırdığı çeşme görülmektedir. Acem Ali’nin mezarı, mihrap duvarı önündedir.
