Saman Emini Evvel Camii Hakkında
Saman Emini Evvel Camii, 15. yüzyılın yarısında, Saman Virani Hoca Sinan tarafından yaptırılmıştır. Cami duvarları iki sıra tuğla ve bir sıra düzgün taş ile örülmüştür. Caminin her iki girişi de üst kata çıkan merdiven başına ulaşmaktadır. Yapının altında bulunan bodrum da namaz kılma mahalli haline getirilmiştir. Merdivenle üst kata çıkınca, son cemaat yerine varılmaktadır.
1Caminin diğer ismi, Çukurçeşme Mescidi’dir.
Mimari Özellikler
Sağ tarafta, camiyi yaptıran Hoca Sinan’ın yeşil örtülü kabri, sol tarafta harim giriş kapısı bulunmaktadır.
Harimdeki mihrap, alçıdan yapılmış olup yağlı boya ile boyanmıştır. Minber ve vaaz kürsüsü ahşaptır.
Duvarlarda altlı-üstlü iki sıra pencere bulunmaktadır. Alttakiler dikdörtgen, kemerleri mermerdir. Yukarıdakilerin üzerleri oval ve vitray camlıdır.
Son cemaat yerinin daha sonraki yıllarda yapıldığı bellidir. Şöyle ki; son cemaat yerine çıkıldığında, caminin sol duvarı dış duvarla aynıdır. Yine son cemaat yeri, caminin sağ duvarı boyunca, dar da olsa uzamaktadır.
Camilerde minare asıl olarak sağ tarafta yapılmaktadır. Bu camide de minare, taş binanın sağ köşesindedir. Ancak tuvalet ve abdest mahalli sonradan ilave edilince minare ortada kalmıştır.
Saman Emini Evvel Camii‘nin tuğla ile örülmüş kalın gövdeli minaresinin dışarı taşan şerefesi yoktur. Külah altında dar uzun pencereleri vardır.
Yeniden İhya
Yapı zaman içinde yıpranmış, çatısı çökmüş, minaresi yıkılmış ve uzun süre bu şekilde kalmıştır. Bu halde iken, basit imalatların yapıldığı bir yer olarak kullanılmıştır. Cami, 1973 yılında onarılmış ve ibadete tekrar açılmıştır. Camının asıl ibadet yer, (harim) namaz saatlerinin dışında kapalıdır.