Yerhisar Camii Hakkında
Yerhisar Camii, Fatih devri ulemasından İstanbul Kadısı Yarhisarlı Mustafa Muslihiddin Efendi tarafından 1461 yılında mescit olarak yaptırılmıştır. Caminin minberini Kara Halilzade Abdürrahim Efendi’nin annesi Saliha Hanım koydurmuş ve mescit cami haline gelmiştir.
1Kadı Çeşme Camii ve Mustafa Muslihiddin Camii olarak da bilinir.
Yangın ve Yeniden Yapım
Yerhisar Camii, yangından zarar görmüş, yıllarca harap bir durumda iken, Mustafa Şişmanoğlu isimli bir hayırseverin maddi yardımı ve cami derneğinin gayretleri ile 1955’te yeniden yaptırılmıştır.
Ayrıca, 1981 yılında, cami esaslı bir şekilde tamir görmüştür. İç kısmına tek saf olabilecek şekilde bir mahfil ilave edilmiştir.
Mimari Özellikler
Bodrum üzerine yapılmış caminin duvarları kesme taşla örülmüştür. Harim kısmı tek kubbeli, son cemaat yeri de iki adet küçük kubbe ile örtülüdür. Caminin iç alanı 110 m²’dir.
Yerhisar Camii‘nin giriş kapısı önüne ayakkabılık olarak camekanlı bir bölüm eklenmiştir. Devamında kemerler arası kapatılmış olan son cemaat yerine geçilir. Bunun sol tarafı kadınların namaz kılması için ayrılmıştır. Burada, ortada bir mihrap, iki yanında birer dikdörtgen pencere, doğuda ise altta ve üstte birer pencere bulunmaktadır. Kuzey tarafı son cemaat yerinden ayrılan camekan vardır. Kubbe içleri ve pencere etrafları kalem işi ile bezenmiş, kemerlere iki renkli taş görünümü verilmiştir.
Üstü kubbe ile örtülü harime sağ köşeden girilir. Sağda minare kapısı, solda müezzin mahfili vardır. Müezzin mahfilinden döner merdivenle üst mahfile çıkılır. Harimde minber ve asma kürsü ahşaptandır. Alçıdan yapılmış Mihrabın içi mermerle kaplanmıştır.
Doğudaki duvarda; altta üç, üstte iki pencere yer almaktadır. Alttaki pencerelerden ortadaki kapatılarak dolap haline getirilmiştir. Batı duvarında ise altta ve üstte ikişer pencere vardır. Güney duvarında ortada mihrap, sağ ve solunda altta birer, üstte ikişer pencere açılmıştır. Yapıdaki bütün pencereler dikdörtgen ve sivri kemerlidir. Kubbe içi ve pencere etrafları bitkisel motifli kalem işi ile süslenmiştir. Duvarlar yerden pencere altlarına kadar seramikle kaplanmış, seramik üzerine de bir sıra çini geçilmiştir.
Minare betonarme olup caminin sağında yer almaktadır. Silindir gövdeli, tek şerefeli ve üstünde konik bir külah vardır. Şerefe korkuluğunda geometrik motifler vardır. Dört tarafı duvarlarla çevrili avluda, gasilhane, abdest alma yerleri, tuvaleti ve görevliler için lojman bulunmaktadır.
Mustafa Muslihiddin Efendi ve Adı
Mustafa Muslihiddin Efendi, 1500 yılında vefat etmiş olup mescidin civarında defnedilmiştir. Vakıf Tahrir Defteri’nde vakfiye özeti bulunmaktadır. Ayrıca caminin yakınındaki Kanuni Sultan Süleyman’ın hayratı olarak, bir kadı görevlendirilerek yaptırılan çeşmeye, Kadı Çeşmesi dendiğinden, mescide de Kadı Çeşmesi ismi verilmiştir. Caminin hemen bitişiğinde Şeyhülislam Mu’id Ahmet Efendi Medresesi vardı.