Sultan Abdülmecid

Sultan Abdülmecid Hayatı

• Unvanı/Adı: Sultan Abdülmecid Han
• Mahlası: Adlî, Mecidî
• Kaçıncı Padişah: 31. Padişah
• Babası: Sultan 2. Mahmut Han
• Annesi: Bezmiâlem Valide Sultan
• Eşi: Servetseza Başkadınefendi, Hoşyar Kadınefendi, Tirimüjgan Kadınefendi, Verdicenan Kadınefendi, Gülcemal Kadınefendi, Şevkefza Kadınefendi, Perestu Kadınefendi
• Doğum Yılı: 1823
• Doğum Yeri: İstanbul (Topkapı Sarayı)
• Vefat Yılı: 1861
• Vefat Yeri: İstanbul (Ihlamur Kasrı)
• Saltanatı: 1839 – 1861 (22 sene)

Şahsiyeti

Sultan Abdülmecid Han, İstanbul’da doğdu; babası Sultan 2. Mahmut Han ona iyi bir tahsil yaptırmak için çok titiz davranmıştır. Biraz zayıf bünyeli olmakla birlikte çok zeki, terbiyeli, merhametli ve şefkatli bir padişahtı. Tahta on altı yaşında çıkan Sultan Abdülmecid Han, yeni gelişmeleri çok sıkı bir şekilde takip eder ve bunların Devlet-i Aliyye’de derhal tatbik edilmesini isterdi.

Tanzimat ve Islahatlar

Gülhane Hatt-ı Hümayunu 1839 yılında okunmuştur. Mustafa Reşid Paşa 1846 yılında sadrazam olmuştur. Bu dönemde maarif alanında pek çok ilerleme kaydedilmiş ve birçok meslek okulu açılmıştır.

Dönemin Önemli Olayları

1848 yılında Macar İsyanı meydana gelmiş ve Macaristan’dan çok sayıda iltica gerçekleşmiştir. Eflak ve Boğdan’da ihtilal olmuş, mübarek yerler meselesi ortaya çıkmıştır. Rusya harbi 1853 yılında başlamış, Sinop baskını yaşanmıştır. Ruslar 1854 yılında karada büyük kayıplar vermiş; meşhur Silistre müdafaası yapılmış ve Ruslar bozguna uğratılmıştır. Gözleve Muharebesi kazanılmış, Fransa ve İngiltere Osmanlı’nın yanında yer alarak Kırım’a çıkarma yapmıştır. Sivastopol 1855 yılında alınmış, bu dönemde telgraf ve demiryolu hatları döşenmiştir. Paris Antlaşması 1856 yılında imzalanmış ve Ruslara karşı büyük menfaatler sağlanmıştır.

Vefatı

Sultan Abdülmecid Han, babası Sultan 2. Mahmut Han gibi verem hastalığına tutularak 25 Haziran 1861 tarihinde, otuz sekiz yaşındayken vefat etmiştir. Fatih’te bulunan Yavuz Sultan Selim Camii avlusundaki türbesine defnedilmiştir. Allah(c.c.) rahmet eylesin..

Sultan Abdülmecid Zamanında Vefat Eden Zatlar

Silsile-i Sadat-ı Nakşibendiye’den Hafız Ebu Said Sahib (k.s.) Hazretleri, Sultan Abdülmecid Han’ın saltanatı döneminde vefat etmiştir.

Çocukları

Erkek Çocukları	Kız Çocukları
Ahmed Mehmed Burhaneddin Bahaüddin Rüştü Mehmed Seyfüddin Osman Ziyaeddin Mehmed Abid Mehmed Abdüssamed Mehmed Fuad Mehmed Nureddin Vamuk Mehmed Sultan 2. Abdülhamit Han Sultan 6. Mehmed Vahideddin Han Süleyman Kemaleddin Nizameddin Sultan 5. Mehmed Reşad Han	Bedihe Behice Samiye Mediha Refia Şehime Sabiha Aliye Fatma Cemile Seniha Fehime Mühibe Mukbile Münire Naime Neyyire Behiye

Mimari Vizyonu ve İmar Faaliyetleri

Sultan Abdülmecid Han dönemi, Osmanlı imar tarihinde Batılılaşma, Batı neoklasik, neobarok ve ampir sentezinin (eklektizm) zirveye ulaştığı Tanzimat estetiğinin çağıdır. Padişahın şehirleşme anlayışı; sarayı Topkapı’dan Boğaziçi kıyısındaki Dolmabahçe’ye taşıyarak idari merkezi modernize etmek, sahil şeridini tiyatro, kasır, saat kulesi ve abidevi selatin camileriyle donatmaktır. İstanbul’un silüetine Avrupai şıklık, aydınlık pencereler ve zarif detaylar kazandırılmıştır. Dönemin saray başmimarları Mimar Garabet Amira Balyan, Nigoğos Balyan ve Fossati kardeşler (Gaspare ve Giuseppe Fossati) ile çok yakın iş birliği içinde çalışmıştır. Balyan ailesinin üstün mühendislik ve mimari becerisi sayesinde Dolmabahçe Sarayı, Ortaköy Camii, Dolmabahçe Camii ve Ihlamur Kasrı inşa edilmiş; Fossati kardeşlere ise Ayasofya Camii’nin tarihi restorasyonu ile Darülfünun binası yaptırılmıştır. İmar hamleleri ağırlıklı olarak Boğaziçi hattında (Beşiktaş, Ortaköy, Kabataş, Ihlamur) ve Beyoğlu/Taksim bölgesinde yoğunlaşmıştır. Sadece ibadethane ve saray değil; halkın sağlığı için Gureba-yı Müslime Hastanesi (Bezmiâlem Gureba), Mecidiye Köprüsü (Galata Köprüsü), Teşvikiye Kışlası, Mekteb-i Mülkiye, ilk telgraf hatları ve deniz ulaşımı için Şirket-i Hayriyye’nin kurulmasıyla kentsel yaşam kalitesi çağ atlamıştır.

Bizzat Yaptırdığı Selatin Camiler

Büyük Mecidiye Camii (Ortaköy Camii) (1853 – 1855): Banisi Sultan Abdülmecid Han, mimarları Mimar Garabet Amira Balyan ve Nigoğos Balyan. Boğaziçi’nin kıyısında, Neo-Barok üslubunda inşa edilen cami; devasa pencereleri, Boğaz ışığını içeri dolduran aydınlık harimi ve oyma mermer detaylarıyla İstanbul’un en ikonik ve zarafet dolu selatin ibadethanelerindendir.

Hırka-i Şerif Camii (Fatih) (1847 – 1851): Banisi Sultan Abdülmecid Han, mimarı Nikogos Balyan. Babası Sultan 2. Mahmut Han’ın 1836-1837’de yaptırdığı ilk yapının nüvesi üzerine, Peygamber Efendimiz’in Hırka-i Şerif’ini muhafaza ve ziyaret amacıyla sekizgen planlı, neoklasik/ampir üslupta genişletilerek yeniden inşa edilen cami; kutsal emanet ziyaret adabına göre tasarlanmış özel mimari düzeni ve hünkâr mahfili ile dini tarihimizde eşsiz bir yere sahiptir.

Teşvikiye Camii: Banisi Sultan Abdülmecid Han’dır.

Sultan Abdülmecid Devrinde Yapılan Diğer Selatin Camiler

Dolmabahçe Camii (Bezm-i Âlem Valide Sultan Camii) (1853 – 1855): Banisi Sultan Abdülmecid Han’ın annesi Bezmiâlem Valide Sultan (vefatı üzerine Sultan Abdülmecid Han tamamlatmıştır), mimarı Mimar Garabet Amira Balyan. Ampir ve Neo-Barok üsluplarının dengeli harmanı olan yapı, dairesel pencere düzeni ve saray kompleksiyle bütünleşen zarif mimarisiyle dikkat çeker.